{{ Infobox Persoon
| illustratie =
| naam = Niek Koppen
| geboorte_datum = 1956
| geboorte_plaats = Hengelo
| functies = [[:Category:documentairemaker|documentairemaker]], [[:Category:scenarioschrijver|scenarioschrijver]],[[:Category:producent|producent]], [[:Category:eindredacteur|eindredacteur]],
| bekend_van = ''[[The Hunt]]'', ''[[De slag in de Javazee]]'', ''[[De keuken van Kok]]'', ''[[Siki]]'', ''[[Toneelgroep Amsterdam]]''
| periode_actief = 1981 - heden
| werkt_samen_met = [[Peter Delpeut]], [[John Appel]], [[René Roelofs]]
| trivia =
| onderschrift = Niek Koppen
| externe_info =
| catalogus = [[Niek Koppen in de media]]
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Niek Koppen]]
}}

Na de middelbare school in Hengelo (Overijssel) volgt Niek Koppen de [[Filmacademie]], waar hij in 1981 afstudeert in regie, productie en montage. Voor hij op de Filmacademie wordt aangenomen werkt hij bij twee films als productieassistent: ''[[Rembrandt]]'' van [[Jos Stelling]] (1977) en ''[[Het debuut]]'' van [[Nouchka van Brakel]] (1977). Tijdens en na de Filmacademie zet hij dit werk voort als productieleider bij o.a. ''[[De pretenders]]'' (Jos Stelling, 1981), ''[[De wisselwachter]]'' (Jos Stelling, 1986), ''[[Zoeken naar Eileen]]'' ([[Rudolf van den Berg]], 1987) en ''[[Terbeschikkinggesteld]]'' ([[Olivier Koning]], 1987). Vanaf 1987 begint hij zelf te regisseren. Het zijn 25 korte documentaires voor de VPRO-jeugdtelevisie waarmee hij ervaring opdoet, met name twee series: ''[[Achterwerk in de kast]]'' en het bekroonde ''[[Wie was je opa's opa Opa?]]''

Tijdens een reis door West-Afrika stuit Niek Koppen begin jaren ’90 op het verhaal van de man die in 1922 wereldkampioen boksen werd in het halfzwaargewicht: Battling Siki. De korte levensgeschiedenis van deze Senegalese man voert van Afrika naar Europa en vervolgens naar de VS waar hij in 1925, drie jaar na zijn overwinning op het Franse idool George Carpentier, wordt vermoord. In juni 1992 wordt de documentaire ''[[Siki]]'' enthousiast ontvangen op het filmfestival van Marseille en wint daar de publieksprijs. In september wordt Koppen bekroond voor zijn debuutfilm met de Filmprijs van de stad Utrecht.

Vier jaar werkt Koppen vervolgens aan ''[[De slag in de Javazee]]'', een oral history documentaire over een gevecht tussen een Japanse vloot en een veertien schepen tellende geallieerde vloot op 27 januari 1942. Het verlies van deze zeeslag leidt het einde van de Nederlandse overheersing in Nederlands-Indië in. Koppen laat 50 overlevenden uit Australië, Groot-Brittannië, Nederland, de Verenigde Staten en Japan, de slag van het begin tot het eind vertellen, tot in de kleinste details.

Producent [[Kees Ryninks]] benadert Niek Koppen in 1996 voor een documentaire over de Engelse vossenjacht. Een seizoen lang volgt Koppen daarop de Ludlow Hunt in Shropshire, gelegen in de West-Midlands. Koppen heeft bewust geen oog voor het ethische vraagstuk rond het toelaten of verbieden van de jacht, zo vertelt hij in een interview in ''De Filmkrant'' (november 1997): ”Het doden van dieren, daar moest de film over gaan. Wat me het meeste opviel is dat de hondenverzorger de hele dag met de dood bezig is. Dat voortdurende omgaan met de dood wilde ik ontmythologiseren, plat maken: dit is een man die de huid van beesten stroopt, hun kadavers in stukken hakt en ze aan de honden voert. Dat wilde ik precies zo laten zien als het is, gewoon registreren.” Twee dagen na het Lagerhuis debat over een mogelijk wettelijk verbod van de vossenjacht, heeft ''[[The Hunt]]'' zijn wereldpremière tijdens het IDFA ‘97. The Hunt is succesvol: op Boxing Day (Tweede Kerstdag) wordt de film op prime-time door de BBC op de Engelse televisie uitgezonden. In 1999 wint de film de Prix Italia.

Een jaar later gaat Koppen’s documentaire ''[[De keuken van Kok]]'' als openingsfilm van IDFA in première. De filmmaker heeft de PvdA vijftig dagen gevolgd tijdens de verkiezingscampagne van 1998. Inspiratiebron voor de film is Richard Pennebakers ''The War Room'' een intiem en direct verslag van Clintons verkiezingscampagne in 1992. Koppen krijgt als eerste filmmaker toegang tot het campagnebureau van de Partij van de Arbeid.

In 2001 maakt Koppen een driedelig televisieportret van Toneelgroep Amsterdam. Koppen brengt zijn camera binnen op het moment dat de overdracht plaatsvindt van artistiek leider Gerardjan Rijnders naar algemeen directeur Ivo van Hove. Drie jaar later volgt een experimentele televisiefilm in twee delen over de geschiedenis van de Nederlandse dans: Holland Danst!.

De film Goud gaat in première tijdens het Nederlands Film Festival van 2007, en opnieuw staat een groepsproces centraal: Koppen filmt het Nederlands dames hockeyteam in de voorbereiding en tijdens het wereldkampioenschap in Madrid. Koppen mag overal filmen waar coach Marc Lammers komt. Als de filmmaker in een interview in De Volkskrant wordt gevraagd wat hem daar nu aan fascineert, zegt hij 'duidelijkheid'. “De doelstelling is simpel: goud. De vraag die een film oplevert is: hoe kom je daar?”

Van Goud is Koppen medeproducent. In 1999 startten producent Jan de Ruiter, researcher Renée van der Grinten en Niek Koppen het filmproductiebedrijf Selfmade Films. Het drietal produceert onder andere de documentaires Ramses (Pieter Fleury, 2002), openingsfilm van het Nederlands Film Festival en tevens Gouden Kalf winnaar, over het leven van Ramses Shaffy en Justiça van Maria Ramos, een film over de dagelijkse routine van rechters, advocaten en veroordeelden op een Braziliaanse strafrechtbank in Rio de Janeiro. Van der Grinten verlaat het bedrijf in 2000. In 2013 heeft Selfmade Films zo’n 50 producties uitgebracht en inmiddels vijf Gouden Kalveren gewonnen.

Tevens wordt Koppen gevraagd voor het eindredacteurschap documentaire bij de Humanistische Omroep, een functie die hij deelt met John Appel en Peter Delpeut. Het drietal initieert de documentairereeks Ondertussen in Nederland.

In 2007 wordt Koppen Hoofd Documentaire bij het Filmfonds, een aanstelling voor een periode van vijf jaar, met bijna 2,8 miljoen euro jaarlijks aan budget. Eind 2008 introduceerde hij hier de Wildcards, die drie afgestudeerde filmstudenten de kans geven om met 40.000 euro een nieuwe documentaire te maken en staat hij mede aan de wieg van TeleDoc, een project voor het maken van lange documentaires voor de televisie, waarin het Filmfonds samenwerkt met het CoBO-fonds en de Publieke Omroep.

[[Category:personen|Koppen, Niek]] [[Category:documentairemaker|Koppen, Niek]] [[Category:scenarioschrijver|Koppen, Niek]] [[Category:producent|Koppen, Niek]] [[Category:eindredacteur|Koppen, Niek]]

{{ Infobox Persoon
| illustratie =
| naam = Johannes Cornelis van den Ende
| geboorte_datum = 18 september 1922
| geboorte_plaats = Den Haag
| overlijden_datum = 19 oktober 2008
| overlijden_plaats = Den Haag
| functies = [[:Category:documentairemaker|documentairemaker]]
| bekend_van = ''[[Vier duindagen]]''
| periode_actief = 1975 - 2008
| werkt_samen_met = Bob Schrijvers, [[Monique van den Broek]]
| trivia = werkt ook onder de naam [[Jan van der Linden]]
| onderschrift = Jan van den Ende
| externe_info = [http://www.natuurfilm.com/ Website Filmproductie van den Ende]
| catalogus = [[Jan van den Ende in de media]]
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Jan van den Ende]]
}}

Jan van den Ende groeit op in de Haagse wijk Bezuidenhout. Met vrienden trekt hij er regelmatig op uit om vogels te spotten en bestuderen. De bekende natuurfilmer en ornitholoog Jan P. Strijbos maakt hem, voor 1 gulden, lid van de Haagse Vogelbescherming.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakt Van den Ende betrokken bij het verzet, wordt opgepakt en voor een half jaar naar de gevangenis in Kleef gestuurd. In mei 1944 wordt hij voor de tweede maal opgepakt. Via de Scheveningse gevangenis wordt hij van SS-kamp Vught op transport gesteld naar concentratiekamp Sachsenhausen. Hij overleeft de kampen en treedt na de oorlog in dienst bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Jarenlang werkt hij voor de Binnenlandse Veiligheidsdienst. Al die tijd blijft de natuur hem trekken. In zijn vrije uren fotografeert hij op 6x6 en filmt op 8mm.

Begin jaren zeventig komt hij natuurliefhebber Bob Schrijvers (1925-1975) tegen, die hem overhaalt een 16 mm-camera te kopen. Samen maken ze de natuurfilms ''[[Laten Leven]]'' en ''[[Rietland in de Randstad]]''.
Na het overlijden van Bob ontmoet hij [[Monique van den Broek]]. Zij wordt zijn nieuwe (film)partner. Samen produceren ze natuurdocumentaires voor natuurverenigingen en de overheid. In 1984 geven ze, op verzoek van de National Audubon Society USA, een lezingenreeks in de Verenigde Staten rond de film ''[[Vier duindagen]]''.

Voor hun films ontvangen ze prijzen op natuurfilmfestivals over de hele wereld. In 2002 krijgen ze allebei de Abraham Schierbeekprijs. Hun laatste film ''[[Zand, Wind, Water]]'' gaat op 20 juni 2008 in première.

Naast het filmen van Haagse flora en fauna is Van den Ende ook actief bezig met het behoud van deze natuur. Hij is tot begin 2008 lid van de pr-commissie van de HVB. Ook zit hij in het bestuur van de Haagse Natuurbescherming en de Stichting Duinbehoud.

Voor de film ''[[Retourtje Sachsenhausen]]'', opgenomen in juli 2008, waarin het gevangenentransport vanuit Vught nog eens wordt overgedaan, staat Jan voor het eerst niet achter maar vóór de camera. Hij speelt zelfs de hoofdrol. Het resultaat is een bijzondere film, die start en eindigt op het station Vught. De film geeft een indringend beeld van het leven in kamp Vught, de deportatie naar Sachsenhausen, het regime in concentratiekamp Sachsenhausen en hoe deze ervaringen het leven van de slachtoffers heeft bepaald. De film illustreert ook hoe belangrijk de liefde voor de natuur voor Jan van den Ende is geweest om te overleven. Helaas overlijdt Van den Ende amper een maand voor de première van ''[[Retourtje Sachsenhausen]]''.

====Onderscheidingen en nominaties====

Voor ''[[Natuur nabij]]'':

Finalist Award 21e Internationale Wildlife Film Festival in Missoula, Montana

Speciale Jury Award in Tsjechië

Award in St. Petersburg

Prijs jeugdjury Filmfestival Wizna 2000

Cinematography Award op Roshd-Film Festival in Iran

Voor ''[[Clingendael]]'':

Nominaties Envirofilm Festival in Slowakije, Ekofilm in Tsjechië en het Roshd-filmfestival in Iran

Plate of Honour op het Green Film Festival in Iran

Voor ''[[Ooievaars natuurlijk]]'':

Nominaties en prijzen op verschillende festivals in Polen, Tsjechië en Iran

Voor ''[[Zand, wind, water]]'':

Nominatie Waga Brothers Festival Tykocin, Polen 2010

[[Category:personen|Ende, Jan van den]] [[Category:documentairemaker|Ende, Jan van den]] [[Category:regisseur|Ende, Jan van den]] [[Category:natuurfilm|Ende, Jan van den]]

Jan van den Ende

2013-02-18T15:09:39Z

Evdanker:

{{ Infobox Persoon
| illustratie =
| naam = Johannes Cornelis van den Ende
| geboorte_datum = 18 september 1922
| geboorte_plaats = Den Haag
| overlijden_datum = 19 oktober 2008
| overlijden_plaats = Den Haag
| functies = [[:Category:documentairemaker|documentairemaker]]
| bekend_van = ''[[Vier duindagen]]''
| periode_actief = 1975 - 2008
| werkt_samen_met = Bob Schrijvers, [[Monique van den Broek]]
| trivia = werkt ook onder de naam [[Jan van der Linden]]
| onderschrift = Jan van den Ende
| externe_info = [http://www.natuurfilm.com/ Website Filmproductie van den Ende]
| catalogus = [[Jan van den Ende in de media]]
| programmaoverzicht = [[Oeuvre van Jan van den Ende]]
}}

Jan van den Ende groeit op in de Haagse wijk Bezuidenhout. Met vrienden trekt hij er regelmatig op uit om vogels te spotten en bestuderen. De bekende natuurfilmer en ornitholoog Jan P. Strijbos maakt hem, voor 1 gulden, lid van de Haagse Vogelbescherming.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog raakt Van den Ende betrokken bij het verzet, wordt opgepakt en voor een half jaar naar de gevangenis in Kleef gestuurd. In mei 1944 wordt hij voor de tweede maal opgepakt. Via de Scheveningse gevangenis wordt hij van SS-kamp Vught op transport gesteld naar concentratiekamp Sachsenhausen. Hij overleeft de kampen en treedt na de oorlog in dienst bij het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Jarenlang werkt hij voor de Binnenlandse Veiligheidsdienst. Al die tijd blijft de natuur hem trekken. In zijn vrije uren fotografeert hij op 6x6 en filmt op 8mm.

Begin jaren zeventig komt hij natuurliefhebber Bob Schrijvers (1925-1975) tegen, die hem overhaalt een 16 mm-camera te kopen. Samen maken ze de natuurfilms ''[[Laten Leven]]'' en ''[[Rietland in de Randstad]]''.
Na het overlijden van Bob ontmoet hij [[Monique van den Broek]]. Zij wordt zijn nieuwe (film)partner. Samen produceren ze natuurdocumentaires voor natuurverenigingen en de overheid. In 1984 geven ze, op verzoek van de National Audubon Society USA, een lezingenreeks in de Verenigde Staten rond de film ''[[Vier duindagen]]''.

Voor hun films ontvangen ze prijzen op natuurfilmfestivals over de hele wereld. In 2002 krijgen ze allebei de Abraham Schierbeekprijs. Hun laatste film ''[[Zand, Wind, Water]]'' gaat op 20 juni 2008 in première.

Naast het filmen van Haagse flora en fauna is Van den Ende ook actief bezig met het behoud van deze natuur. Hij is tot begin 2008 lid van de pr-commissie van de HVB. Ook zit hij in het bestuur van de Haagse Natuurbescherming en de Stichting Duinbehoud.

Voor de film ''[[Retourtje Sachsenhausen]]'', opgenomen in juli 2008, waarin het gevangenentransport vanuit Vught nog eens wordt overgedaan, staat Jan voor het eerst niet achter maar vóór de camera. Hij speelt zelfs de hoofdrol. Het resultaat is een bijzondere film, die start en eindigt op het station Vught. De film geeft een indringend beeld van het leven in kamp Vught, de deportatie naar Sachsenhausen, het regime in concentratiekamp Sachsenhausen en hoe deze ervaringen het leven van de slachtoffers heeft bepaald. De film illustreert ook hoe belangrijk de liefde voor de natuur voor Jan van den Ende is geweest om te overleven. Helaas overlijdt Van den Ende amper een maand voor de première van "[[Retourtje Sachsenhausen]]".

====Onderscheidingen en nominaties====

Voor ''[[Natuur nabij]]'':

Finalist Award 21e Internationale Wildlife Film Festival in Missoula, Montana

Speciale Jury Award in Tsjechië

Award in St. Petersburg

Prijs jeugdjury Filmfestival Wizna 2000

Cinematography Award op Roshd-Film Festival in Iran

Voor ''[[Clingendael]]'':

Nominaties Envirofilm Festival in Slowakije, Ekofilm in Tsjechië en het Roshd-filmfestival in Iran

Plate of Honour op het Green Film Festival in Iran

Voor ''[[Ooievaars natuurlijk]]'':

Nominaties en prijzen op verschillende festivals in Polen, Tsjechië en Iran

Voor ''[[Zand, wind, water]]'':

Nominatie Waga Brothers Festival Tykocin, Polen 2010

[[Category:personen|Ende, Jan van den]] [[Category:documentairemaker|Ende, Jan van den]] [[Category:regisseur|Ende, Jan van den]] [[Category:natuurfilm|Ende, Jan van den]]